Thiền mang đến Tuệ. Tuệ sáng đưa Tâm thiện lan tỏa muôn nơi. Tuệ Tâm VH - Lan tỏa yêu thương.

Đức Phật dạy về 3 loại hạnh phúc

Cuộc sống hạnh phúc là ước mơ của tất cả mọi người. Tuy nhiên, ý nghĩa hạnh phúc tùy thuộc vào trình độ nhận thức hay quan điểm về cuộc sống của mỗi cá nhân. Đức Phật đã miêu tả một số loại hạnh phúc, xếp chúng theo thứ tự từ cái tầm thường nhất cho đến cái cao thượng nhất.

Hạnh phúc thấp kém của sự bám víu

Đức Phật xếp gần như tất cả những gì mà phần đông chúng ta gọi là hạnh phúc vào loại thấp nhất. Ngài gọi đó là” hạnh phúc của dục lạc”. Chúng ta cũng có thể gọi nó là “hạnh phúc của những điều kiện dễ chịu” hay “hạnh phúc của sự bám víu”. Nó bao gồm tất cả những thứ hạnh phúc thế tục chóng qua có được từ sự đắm chìm trong dục lạc, những sự thỏa mãn thân xác và vật chất.

Đức Phật đã dạy rằng khi con người trưởng thành về mặt tâm linh, họ sẽ hiểu rằng trên đời có nhiều thứ cao quý hơn là ngũ dục. Nguồn ảnh: Internet

Đức Phật đã dạy rằng khi con người trưởng thành về mặt tâm linh, họ sẽ hiểu rằng trên đời có nhiều thứ cao quý hơn là ngũ dục. Nguồn ảnh: Internet

Trạng thái thấp kém nhất của nó là sự hoàn toàn đắm chìm trong ngũ dục. Tệ nhất là khi quá đắm chìm trong trạng thái này có thể đưa đến sự trụy lạc, đồi bại và lệ thuộc. Có thể dễ dàng nhận ra rằng sự đắm chìm trong ngũ dục không phải là hạnh phúc, vì trạng thái khoái lạc nhanh chóng qua đi, và còn có thể để lại cho người ta một cảm giác chán chường, hối tiếc.

Tuy nhiên, có những hạnh phúc thế tục vượt trên các dục lạc tầm thường. Như là thú đọc sách, xem phim, hay những hình thức giải trí khác nhằm làm phấn chấn tinh thần. Hay những niềm vui thế tục cao cả như là giúp đỡ người, duy trì một gia đình hạnh phúc, nuôi dưỡng con cái, cũng như kiếm sống một cách lương thiện. Hay một loại hạnh phúc tự tại đặc biệt khác nữa đến từ việc nhận ra rằng ta hoàn toàn không nợ bất cứ gì, đối với bất cứ ai. Phần đông chúng ta, ngay cả những người có ý thức nhất cũng coi những điều này như là cốt lõi của một cuộc sống đạo đức.

Thế thì tại sao Đức Phật coi chúng như thuộc về loại hạnh phúc thấp kém nhất? Vì chúng phụ thuộc vào những điều kiện lý tưởng. Mặc dầu không thoáng qua như những khoái lạc nhất thời của ngũ dục, và ít tổn hại nặng nề đến hạnh phúc dài lâu, chúng không bền vững. Chúng ta càng dựa vào chúng, càng chạy đuổi theo chúng, và cố gắng bám víu vào chúng thì chúng ta càng thêm khổ đau. Nỗ lực của chúng ta sẽ tạo nên tâm lý bực dọc đau khổ và cuối cùng chứng tỏ rằng chúng vô ích; không thể tránh được sự thay đổi của hoàn cảnh. Dầu ta có làm gì đi nữa, ta cũng bị tổn thương. Còn có những nguồn hạnh phúc cao cả hơn, vững bền hơn.

Nguồn hạnh phúc cao thượng

Một trong những nguồn hạnh phúc này là “hạnh phúc của sự xả ly”, một loại hạnh phúc tâm linh đến từ việc theo đuổi một điều gì đó vượt lên trên những niềm vui thế tục. Mỗi khi biết buông bỏ, ta cảm thấy nhẹ nhàng, dễ chịu. Vậy nếu ta có thể buông bỏ hoàn toàn sự bám víu vào bất cứ điều gì trên thế gian, thì sự buông bỏ rộng lớn này sẽ mang đến nhiều hạnh phúc hơn là những hành động xả ly không thường xuyên.

Mỗi khi biết buông bỏ, ta cảm thấy nhẹ nhàng, dễ chịu. Nguồn ảnh: Internet

Mỗi khi biết buông bỏ, ta cảm thấy nhẹ nhàng, dễ chịu. Nguồn ảnh: Internet

Cao thượng hơn sự buông bỏ vật chất là “hạnh phúc của việc buông bỏ các tâm lý bực bội. Loại hạnh phúc này phát sinh một cách tự nhiên khi ta rèn tâm buông bỏ một cách nhanh chóng những sân hận, ham muốn, bám víu, ghen tỵ, kiêu hãnh, nghi hoặc và các tâm lý bực bội khác mỗi khi chúng phát sinh. Dập tắt ngay khi chúng vừa phát sinh giúp tâm không vướng mắc, đầy hỷ lạc, trong sáng. Tuy nhiên không có gì bảo đảm rằng các uế nhiễm này sẽ không xuất hiện trở lại và không quấy nhiễu tâm ta.

Cao hơn nữa là hạnh phúc trong các trạng thái thiền định sâu lắng. Trong những trạng thái này sầu não không thể phát sinh. Tuy những trạng thái định này có thể siêu việt và mạnh mẽ, chúng vẫn có một yếu điểm lớn: cuối cùng thì hành giả cũng phải xả thiền. Vì vạn pháp là vô thường, nên ngay chính các trạng thái thiền định sâu lắng cũng phải chấm dứt.

Nguồn hạnh phúc cao thượng nhất

Hạnh phúc cao thượng nhất là niềm hỷ lạc đạt được qua các mức độ giác ngộ. Ở mỗi mức độ, gánh nặng cuộc đời được giảm nhẹ đi, và chúng ta sẽ cảm nhận được sự giải thoát, hạnh phúc to lớn hơn.

Giai đoạn cuối cùng của giác ngộ, sự giải thoát hoàn toàn khỏi tất cả các trạng thái tâm tiêu cực, mang đến cho ta nguồn hạnh phúc tuyệt vời, không gián đoạn. Đức Phật khuyên chúng ta phải tập buông bỏ những bám víu vào các loại hạnh phúc thấp kém và tập trung tất cả nỗ lực của chúng ta vào việc tìm ra chính cái hạnh phúc cao nhất, đó là sự giác ngộ.

Hạnh phúc cao thượng nhất là niềm hỷ lạc đạt được qua các mức độ giác ngộ. Nguồn ảnh: Internet

Hạnh phúc cao thượng nhất là niềm hỷ lạc đạt được qua các mức độ giác ngộ. Nguồn ảnh: Internet

Đức Phật cũng khuyến khích chúng ta hãy phát huy đến cao độ hạnh phúc của họ ở bất cứ mức độ giác ngộ nào mà họ có thể đạt đến. Đối với những ai không thể nhìn thấy gì hơn là hạnh phúc dựa trên dục lạc, ngài đưa ra những khuyên nghiêm chỉnh để họ tránh xa các phiền não thế tục và để họ tìm được nguồn hạnh phúc thế tục tối ưu nhất, thí dụ, bằng cách vun trồng những đức tính đưa đến sự thành công vật chất hay đời sống gia đình yên ấm. Đối với người có ý hướng cao hơn muốn được tái sinh vào những cõi thanh tịnh, ngài chỉ cho họ phương cách để đạt được mục đích đó. Đối với những vị muốn đạt được mục đích cao nhất của sự giác ngộ viên mãn, ngài dạy họ làm thế nào để thành tựu điều đó. Nhưng dầu theo đuổi bất cứ loại hạnh phúc nào, chúng ta cũng phải thực hành theo con đường của bát chánh đạo.

Theo Thiền sư Bhante Henepola Gunaratana

Tuệ như tổng hợp
Theo phatgiao.org.vn

Comments are closed.

Tin tức liên quan

  • 5 điều người trí tuệ cả đời không hỏi

    0
    31/01/2020
    Nói một cách chân thành, cuộc sống chưa từng dễ dàng gì, hết khó khăn này tới thử thách kia. Rất nhiều người đã tự huỷ hoại bản thân vì chìm trong phiền não. Người trí tuệ biết điều tiết cảm xúc, không dễ dàng bị những sự vật bên ngoài ảnh hưởng tới tâm trạng của mình. Họ nhìn thấu những thay đổi bãi bể nương dâu trong cõi thế gian, nội tâm luôn an nhiên thản đãng, đồng thời họ cũng có những nguyên tắc riêng.
    Xem chi tiết
  • Con người sở dĩ không hạnh phúc là bởi vì toan tính quá nhiều

    0
    24/01/2020
    Con người ta một khi thấy trong tâm buồn phiền, mệt mỏi, không hạnh phúc, thông thường đều là vì còn đang lưỡng lự giữa khăng khăng ôm giữ và buông bỏ. Trong cuộc sống luôn có những thứ đáng để chúng ta ghi nhớ nhưng cũng có một số điều chúng ta nhất định phải buông bỏ. Dũng cảm buông bỏ là một loại đại khí. Kiên trì hay buông bỏ đúng lúc là trí huệ của kiếp nhân sinh.
    Xem chi tiết
  • Vật cực tất phản: Mọi việc đều không nên quá độ

    0
    17/01/2020
    Một người khi đã thành tựu được công danh sự nghiệp đến đỉnh điểm rồi mà không hiểu quy luật vật cực tất phản, thì cuộc đời người ấy sẽ bắt đầu xoay chuyển theo hướng đối ngược lại. Nếu người ấy vẫn còn tâm tranh danh đoạt lợi thì chắc chắn sẽ gặp phải những phiền toái không đáng có.
    Xem chi tiết
  • So đo càng nặng thì mất mát càng nhiều

    0
    10/01/2020
    Rất nhiều khi chúng ta dụng tâm tính toán để bản thân không bị thiệt nhưng người bị thiệt cuối cùng lại chính là bản thân mình. Vì vậy, con người sống trên đời, có đôi khi sống mơ hồ một chút, ít so đo tính toán một chút, mở một mắt nhắm một mắt mà sống, lại có thể sống được thảnh thơi và an bình.
    Xem chi tiết
  • Trí tuệ của cổ nhân: Trên đầu ba thước có Thần linh

    0
    03/01/2020
    Trong cuộc sống, rất nhiều khi chúng ta nhìn thấy có những người làm việc tốt nhưng lại thường bị ức hiếp, trái lại một số lưu manh côn đồ làm việc ác lại không bị hiện thế báo, trên bề mặt giống như họ đang sống thoải mái vậy. Một số người cho đó là bất công, oán trách “ông trời không có mắt”, nhưng những người cao tuổi hơn, hiểu biết đạo lý nhân sinh hơn sẽ thể ngộ được rằng “báo ứng không phải không có chỉ là chưa tới thời điểm mà thôi”.
    Xem chi tiết

Tin tức mới nhất

  • KHÁNH THÀNH CẦU LIÊN HƯƠNG (CẦU TUỆ TÂM 181) TẠI TIỀN GIANG

    0
    24/01/2021
    Cách đây hơn 2 tháng, khi chứng kiến cây cầu được xây dựng cách đây hơn 20 năm, không có thành lan can bảo vệ 2 bên, nối 2 bờ kênh quá dài, mặt cầu trơn trượt mỗi khi mùa mưa về, làm cho các thành viên Tuệ Tâm VH không khỏi lo lắng và bất an về cuộc sống của bà con nhân dân nơi đây.
    Xem chi tiết
  • KHÁNH THÀNH CẦU ĐĂNG KHOA 1 – 2 – 3 (CẦU TUỆ TÂM 174 – 175 – 176)

    0
    18/01/2021
    Xã hội ngày càng khó khăn, áp lực cuộc sống cũng như kinh tế như đang dậm chân tại chỗ do dịch Covid bùng nổ. Nhiều người bị mất việc, nhiều công ty rơi vào tình thế tiến thoái lưỡng nan.... Hạnh phúc biết bao khi trong tình hình như hiện nay xung quanh ta vẫn luôn có những người Thầy, người Bạn và những cuốn Sách. Đó là ba báu vật trong suốt cuộc đời của một con người.
    Xem chi tiết
  • KHỞI CÔNG XÂY CẦU VIỆT PHÚ (CẦU TUỆ TÂM 190) TẠI LONG AN

    0
    17/01/2021
    Lan tỏa yêu thương, trải rộng lòng nhân ái đến thật nhiều những hoàn cảnh khó khăn, thật nhiều phận người kém may mắn là tôn chỉ mà Quỹ Thiện Nguyện Việt Phú luôn hướng tới. Không chỉ tài trợ những cây cầu được nhóm Tuệ Tâm VH kết nối, Quỹ Thiện Nguyện Việt Phú còn luôn quan tâm và chăm sóc tất cả những nhân tố liên quan đến công việc xây cầu như tặng quà cho những gia đình khó khăn, hỏi thăm những anh em trong đội thi công, tặng quà cho các em học sinh, giải đáp và tháo gỡ các thắc mắc của người dân cũng như lãnh đạo địa phương …. Bất cứ cây cầu nào Quỹ Thiện Nguyện Việt Phú tài trợ, bà con và lãnh đạo địa phương nơi đó đều thấy thật ấm lòng.
    Xem chi tiết
  • KHỞI CÔNG XÂY CẦU HIỆP ĐỨC (CẦU TUỆ TÂM 189) TẠI TIỀN GIANG

    0
    13/01/2021
    Đâu nhất thiết chúng ta có thật nhiều chúng ta mới cho đi, đâu phải chỉ người giàu, dư giả rồi mới đi giúp người khác. Tất cả chúng ta, không kể giàu nghèo, địa vị xã hội, vùng miền nào đi chăng nữa, chỉ cần chúng ta có một trái tim nồng ấm, đập nhịp đập của lương tâm biết đồng cảm, sẻ chia, đó là lúc chúng ta được thôi thúc khởi tâm từ hỷ xả từ bi. Của cho không bằng cách cho, với một tình cảm rộng lớn, sự thiết tha hết lòng thì ý nghĩa của việc làm thiện lành nhân lên trăm ngàn lần.
    Xem chi tiết
  • KHỞI CÔNG XÂY CẦU TÂN AN (CẦU TUỆ TÂM 188) TẠI LONG AN

    0
    11/01/2021
    Bên cạnh lòng biết ơn, tình yêu thương thì lòng trắc ẩn của mỗi người trong chúng ta là những duyên lành, những chủng tử thiện giúp chúng ta sống một kiếp người đầy ý nghĩa và đáng sống. Vì sâu thẳm bên trong mỗi người lòng trắc ẩn luôn là những mầm thiện lành nhờ những nhân duyên mà trổ hoa, kết trái. Trong hành trình kết nối, lan tỏa yêu thương, nhóm Tuệ Tâm VH có cơ hội được gặp, được làm việc, được đồng hành cùng những bông hoa của lòng biết ơn, của tình yêu thương, của lòng trắc ẩn. Những bông hoa đẹp thi nhau đua nở trên mảnh đất lan tỏa yêu thương.
    Xem chi tiết