Thiền mang đến Tuệ. Tuệ sáng đưa Tâm thiện lan tỏa muôn nơi. Tuệ Tâm VH - Lan tỏa yêu thương.

Đức Phật dạy về 3 loại hạnh phúc

Cuộc sống hạnh phúc là ước mơ của tất cả mọi người. Tuy nhiên, ý nghĩa hạnh phúc tùy thuộc vào trình độ nhận thức hay quan điểm về cuộc sống của mỗi cá nhân. Đức Phật đã miêu tả một số loại hạnh phúc, xếp chúng theo thứ tự từ cái tầm thường nhất cho đến cái cao thượng nhất.

Hạnh phúc thấp kém của sự bám víu

Đức Phật xếp gần như tất cả những gì mà phần đông chúng ta gọi là hạnh phúc vào loại thấp nhất. Ngài gọi đó là” hạnh phúc của dục lạc”. Chúng ta cũng có thể gọi nó là “hạnh phúc của những điều kiện dễ chịu” hay “hạnh phúc của sự bám víu”. Nó bao gồm tất cả những thứ hạnh phúc thế tục chóng qua có được từ sự đắm chìm trong dục lạc, những sự thỏa mãn thân xác và vật chất.

Đức Phật đã dạy rằng khi con người trưởng thành về mặt tâm linh, họ sẽ hiểu rằng trên đời có nhiều thứ cao quý hơn là ngũ dục. Nguồn ảnh: Internet

Đức Phật đã dạy rằng khi con người trưởng thành về mặt tâm linh, họ sẽ hiểu rằng trên đời có nhiều thứ cao quý hơn là ngũ dục. Nguồn ảnh: Internet

Trạng thái thấp kém nhất của nó là sự hoàn toàn đắm chìm trong ngũ dục. Tệ nhất là khi quá đắm chìm trong trạng thái này có thể đưa đến sự trụy lạc, đồi bại và lệ thuộc. Có thể dễ dàng nhận ra rằng sự đắm chìm trong ngũ dục không phải là hạnh phúc, vì trạng thái khoái lạc nhanh chóng qua đi, và còn có thể để lại cho người ta một cảm giác chán chường, hối tiếc.

Tuy nhiên, có những hạnh phúc thế tục vượt trên các dục lạc tầm thường. Như là thú đọc sách, xem phim, hay những hình thức giải trí khác nhằm làm phấn chấn tinh thần. Hay những niềm vui thế tục cao cả như là giúp đỡ người, duy trì một gia đình hạnh phúc, nuôi dưỡng con cái, cũng như kiếm sống một cách lương thiện. Hay một loại hạnh phúc tự tại đặc biệt khác nữa đến từ việc nhận ra rằng ta hoàn toàn không nợ bất cứ gì, đối với bất cứ ai. Phần đông chúng ta, ngay cả những người có ý thức nhất cũng coi những điều này như là cốt lõi của một cuộc sống đạo đức.

Thế thì tại sao Đức Phật coi chúng như thuộc về loại hạnh phúc thấp kém nhất? Vì chúng phụ thuộc vào những điều kiện lý tưởng. Mặc dầu không thoáng qua như những khoái lạc nhất thời của ngũ dục, và ít tổn hại nặng nề đến hạnh phúc dài lâu, chúng không bền vững. Chúng ta càng dựa vào chúng, càng chạy đuổi theo chúng, và cố gắng bám víu vào chúng thì chúng ta càng thêm khổ đau. Nỗ lực của chúng ta sẽ tạo nên tâm lý bực dọc đau khổ và cuối cùng chứng tỏ rằng chúng vô ích; không thể tránh được sự thay đổi của hoàn cảnh. Dầu ta có làm gì đi nữa, ta cũng bị tổn thương. Còn có những nguồn hạnh phúc cao cả hơn, vững bền hơn.

Nguồn hạnh phúc cao thượng

Một trong những nguồn hạnh phúc này là “hạnh phúc của sự xả ly”, một loại hạnh phúc tâm linh đến từ việc theo đuổi một điều gì đó vượt lên trên những niềm vui thế tục. Mỗi khi biết buông bỏ, ta cảm thấy nhẹ nhàng, dễ chịu. Vậy nếu ta có thể buông bỏ hoàn toàn sự bám víu vào bất cứ điều gì trên thế gian, thì sự buông bỏ rộng lớn này sẽ mang đến nhiều hạnh phúc hơn là những hành động xả ly không thường xuyên.

Mỗi khi biết buông bỏ, ta cảm thấy nhẹ nhàng, dễ chịu. Nguồn ảnh: Internet

Mỗi khi biết buông bỏ, ta cảm thấy nhẹ nhàng, dễ chịu. Nguồn ảnh: Internet

Cao thượng hơn sự buông bỏ vật chất là “hạnh phúc của việc buông bỏ các tâm lý bực bội. Loại hạnh phúc này phát sinh một cách tự nhiên khi ta rèn tâm buông bỏ một cách nhanh chóng những sân hận, ham muốn, bám víu, ghen tỵ, kiêu hãnh, nghi hoặc và các tâm lý bực bội khác mỗi khi chúng phát sinh. Dập tắt ngay khi chúng vừa phát sinh giúp tâm không vướng mắc, đầy hỷ lạc, trong sáng. Tuy nhiên không có gì bảo đảm rằng các uế nhiễm này sẽ không xuất hiện trở lại và không quấy nhiễu tâm ta.

Cao hơn nữa là hạnh phúc trong các trạng thái thiền định sâu lắng. Trong những trạng thái này sầu não không thể phát sinh. Tuy những trạng thái định này có thể siêu việt và mạnh mẽ, chúng vẫn có một yếu điểm lớn: cuối cùng thì hành giả cũng phải xả thiền. Vì vạn pháp là vô thường, nên ngay chính các trạng thái thiền định sâu lắng cũng phải chấm dứt.

Nguồn hạnh phúc cao thượng nhất

Hạnh phúc cao thượng nhất là niềm hỷ lạc đạt được qua các mức độ giác ngộ. Ở mỗi mức độ, gánh nặng cuộc đời được giảm nhẹ đi, và chúng ta sẽ cảm nhận được sự giải thoát, hạnh phúc to lớn hơn.

Giai đoạn cuối cùng của giác ngộ, sự giải thoát hoàn toàn khỏi tất cả các trạng thái tâm tiêu cực, mang đến cho ta nguồn hạnh phúc tuyệt vời, không gián đoạn. Đức Phật khuyên chúng ta phải tập buông bỏ những bám víu vào các loại hạnh phúc thấp kém và tập trung tất cả nỗ lực của chúng ta vào việc tìm ra chính cái hạnh phúc cao nhất, đó là sự giác ngộ.

Hạnh phúc cao thượng nhất là niềm hỷ lạc đạt được qua các mức độ giác ngộ. Nguồn ảnh: Internet

Hạnh phúc cao thượng nhất là niềm hỷ lạc đạt được qua các mức độ giác ngộ. Nguồn ảnh: Internet

Đức Phật cũng khuyến khích chúng ta hãy phát huy đến cao độ hạnh phúc của họ ở bất cứ mức độ giác ngộ nào mà họ có thể đạt đến. Đối với những ai không thể nhìn thấy gì hơn là hạnh phúc dựa trên dục lạc, ngài đưa ra những khuyên nghiêm chỉnh để họ tránh xa các phiền não thế tục và để họ tìm được nguồn hạnh phúc thế tục tối ưu nhất, thí dụ, bằng cách vun trồng những đức tính đưa đến sự thành công vật chất hay đời sống gia đình yên ấm. Đối với người có ý hướng cao hơn muốn được tái sinh vào những cõi thanh tịnh, ngài chỉ cho họ phương cách để đạt được mục đích đó. Đối với những vị muốn đạt được mục đích cao nhất của sự giác ngộ viên mãn, ngài dạy họ làm thế nào để thành tựu điều đó. Nhưng dầu theo đuổi bất cứ loại hạnh phúc nào, chúng ta cũng phải thực hành theo con đường của bát chánh đạo.

Theo Thiền sư Bhante Henepola Gunaratana

Tuệ như tổng hợp
Theo phatgiao.org.vn

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Tin tức liên quan

Chương trình từ thiện

  • KHỞI CÔNG XÂY CẦU TỪ THIỆN BÌNH AN 01 (CẦU TUỆ TÂM 105) TẠI KIÊN GIANG.

    16/10/2019
    0
    “Kiên Giang mình đẹp làm sao! Bóng mây sánh đôi bóng núi Con chim nhạn hát điệu tình quê…” (Lê Giang) Về với vùng đất Kiên Giang hữu tình lần này, đoàn Tuệ Tâm VH chúng tôi cùng nhà tài trợ ai nấy đều háo hức nhắc nhau xuất phát đi từ sáng sớm, vì biết nơi đây, bà con đang mong chờ…
    Xem chi tiết
  • KHỞI CÔNG XÂY CẦU TỪ THIỆN TÂN PHÚ (CẦU TUỆ TÂM 104)

    15/10/2019
    0
    Có về miền tây, trực tiếp đặt chân lên những cây cầu nát mới thấy thương bà con mình nhiều quá. Cầu gì mà nát thế kia, chân cầu lung lay, vụn nát, rớt ra những tấm bê tông đến thế.
    Xem chi tiết
  • KHỞI CÔNG XÂY CẦU TỪ THIỆN PHƯỚC HỘI (CẦU TUỆ TÂM 103)

    14/10/2019
    0
    Mỗi lần đi khảo sát những cây cầu cũ kỳ, là một lần trong lòng đầy ắp những xót xa. Xót xa cho bà con khốn khó phải chịu cảnh bấp bênh, sự hiểm nguy chực chờ khi phải sử dụng cây cầu cũ yếu, cũ đến mức mà có thể sụp gãy bất cứ lúc nào. Rồi người dân cũng có thể té ngã, rớt tõm xuống kênh bất cứ lúc nào.
    Xem chi tiết
  • KHÁNH THÀNH CẦU TỪ THIỆN LỘC AN (CẦU TUỆ TÂM 77) TẠI SÓC TRĂNG

    11/10/2019
    0
    “Tâm sinh tướng” - vẻ đẹp của một con người, xuất phát từ bên trong toát ra bên ngoài. Một con người đẹp, để nét đẹp trường tồn vĩnh hằng, cốt yếu tâm tính cũng đẹp, lúc nào cũng thấy vui, thấy yêu đời, nhìn cuộc đời bằng đôi mắt tích cực, đầy yêu thương.
    Xem chi tiết
  • KHỞI CÔNG CẦU TỪ THIỆN TUỆ TÂM 102 – CẦU VĨNH PHÚ 2

    10/10/2019
    0
    Cây cầu có thể gãy bất cứ lúc nào. Sự chực chờ của nguy hiểm đến tính mạng, an nguy đang cận kề với hơn 200 hộ dân ở Ấp Vinh Điền, xã Vang Quới Tây, huyện Bình Đại, Bến Tre trong mỗi bước đi hàng ngày khi qua cầu.
    Xem chi tiết
  • ĐỒNG THÁP: KHỞI CÔNG CẦU TỪ THIỆN PHƯƠNG MỸ (CẦU TUỆ TÂM 101)

    07/10/2019
    0
    Gió ! Có những cơn gió rất mạnh, cuốn phăng đi mọi thứ mà nó đi qua, có khi lại cuộn thành lốc xoáy, đem theo cả cái giận giữ, hung hãn của một góc trời đen tối, đem theo cả mưa bão, sấm chớp và lũ lụt. Ai cũng phải sợ, phải tránh, vì thương tổn, thiệt hại mà chính cái cuồng phong ấy gây ra.
    Xem chi tiết
  • THƯ NGỎ VẬN ĐỘNG XÂY CẦU THÁI PHƯỚC (CẦU TUỆ TÂM 100) TẠI TỈNH TIỀN GIANG.

    05/10/2019
    0
    Nhóm Tuệ Tâm VH xin chân thành cảm ơn các Quý Mạnh thường quân, Quý Nhà hảo tâm đã trao trọn tình cảm và niềm tin cùng Nhóm đồng hành trong chặng đường mang lại 99 cây cầu đầy ắp yêu thương cho bà con miền Tây trong suốt thời gian vừa qua. Thấm thoắt đã đến cây cầu thứ 100, con số đẹp, tròn đầy của lòng nhân ái, thương yêu mà bao Mạnh Thường Quân đã tin yêu qua Nhóm gửi trao tới cho bà con nghèo.
    Xem chi tiết
  • KHÁNH THÀNH CẦU DIỆU THIỆN (CẦU TUỆ TÂM 74) TẠI TRÀ VINH.

    03/10/2019
    0
    Hạnh phúc của một gia đình đó là sự thảo hiếu, yêu thương và sẻ chia. Cha Mẹ dành trọn cuộc đời để chăm lo cho con cháu, chỉ mong cho con cái được khoẻ mạnh, thành người tài đức giúp ích cho cuộc đời. Con cháu lại hiếu thuận, phụng dưỡng mẹ cha, ông bà, chăm cha mẹ khi khoẻ, khi vui, cũng như lúc ốm đau của tuổi già cô quạnh.
    Xem chi tiết
  • KHÁNH THÀNH CẦU TỪ THIỆN VĨNH HƯNG AN (CẦU THIỆN TRÍ 02 – CẦU TUỆ TÂM 70) TẠI LONG AN

    30/09/2019
    0
    “Nhịp cầu nối những bờ vui” 2 đầu nỗi nhớ - 2 nhịp bờ vui, người bên này sông, người bên kia con nước. Chỉ là 1 khoảng cách chưa đầy 50m, ấy vậy mà muốn đến với nhau phải chấp nhận mạo hiểm đi qua cây cầu sắt cũ chông chênh… Ước mong và chờ đợi có cây cầu mới, cây cầu bê tông kiên cố, để bên này sông bên kia sông là chung một mái mái nhà, trẻ em an vui đến trường.
    Xem chi tiết
  • SÓC TRĂNG – KHÁNH THÀNH CẦU TỪ THIỆN NGỌC AN (CẦU TUỆ TÂM 72)

    28/09/2019
    0
    Tiền nhiều để làm gì. Tiền nhiều mà trong lòng bất an, canh cánh với cái lo, nỗi sợ, để rồi ngủ không được giấc tròn thì tiền nhiều trở nên vô bổ. Tiền nhiều mà cứ chỉ mãi khư khư giữ cho riêng mình, giữ cho nhu cầu thụ hưởng cá nhân mình, gia đình mình thì tiền trở nên vị kỷ. Tiền nhiều mà xung quanh mình còn quá nhiều sự đắng cay của khổ nhọc, bất hạnh thì tiền nhiều ôm lấy cũng chỉ làm thêm hoen ố trái tim. Vì thực phẩm cho trái tim là sự cho đi, sự yêu thương, sự sẻ chia, là tiếng cười hạnh phúc gieo khắp nơi nơi.
    Xem chi tiết