Thiền mang đến Tuệ. Tuệ sáng đưa Tâm thiện lan tỏa muôn nơi. Tuệ Tâm VH - Lan tỏa yêu thương.

“Nhường nhịn” là khí chất của người quân tử

Cổ nhân giảng: Người học rộng biết nhiều mà lại có thể khiêm nhượng, nhường nhịn người khác, đối với việc thiện thì không bê trễ, người như vậy cũng được xưng là người quân tử.

Người quân tử không yêu cầu người khác mà ở bất cứ lúc nào, việc nào đều tự yêu cầu bản thân mình, không làm việc có lỗi, như thế giao tình mới có thể được duy trì lâu dài.

(Tranh minh họa qua cohoc.net)

Một lần, Tử Cầm hỏi Tử Cống rằng: “Thầy Khổng đi qua các nước đều được tham dự việc chính sự của các nước ấy. Đó là do người ta chủ động yêu cầu hay là do thầy cầu xin vậy?”

Tử Cống nói: “Thầy Khổng ôn hòa, lương thiện, cung kính, cần kiệm, khiêm tốn nên được tư cách như vậy.”

Ôn nhu, lương thiện, cung kính, cần kiệm, khiêm nhượng là năm đức tính cao đẹp của con người. Người ôn hòa thì tướng mạo hiền lành. Người hiền lương thì tâm thiện. Người cung kính thì bên trong nghiêm túc, thanh sạch. Người cần kiệm thì không xa hoa lãng phí. Người khiêm nhượng thì biết nhường nhịn. Người có năm loại mỹ đức này thì ở thời khắc nào, nơi chốn nào cũng giúp người, làm việc thiện.

Thế nào là đạo nhường nhịn?

Đạo nhường nhịn có ý nghĩa rất rộng lớn, nhưng có thể hiểu theo nghĩa thông thường là sự nhún nhường, nhường nhau theo nghi lễ, sự nhường nhịn…

Trong “Tả truyền” viết: “Nhường là đứng đầu trong lễ.” Trong “Lễ ký” cũng viết: “Người quân tử cung kính, tiết kiệm, thoái nhường bởi vì thấu hiểu lễ.”

Người xưa cũng viết: “Có điều ức mà không dám bất chấp thì chính là ước thúc, khắc chế bản thân, có hạn định mà không dám vượt qua thì đó là lễ tiết.” Ý nói, người quân tử ngoài đối với người khác phải cung kính thì đối với bản thân phải biết khắc chế, dùng thái độ khiêm nhượng để thể hiện lễ tiết của mình.

Trong “Dịch. Khiêm” viết rằng: “Khiêm khiêm quân tử, ti dĩ tự mục dã”, ý nói người quân tử lấy thái độ khiêm tốn để giữ mình, tu dưỡng mình, cho mình là thấp hơn người khác.

Trong “Lễ ký” cũng viết: “Trưởng giả vấn, bất từ nhượng nhi đối, phi lễ dã”, ý nói rằng khi người bề trên mà hỏi, nếu không khiêm nhường một chút mà trả lời thì sẽ không hợp lễ.

Trong đó cũng viết: “Phàm dữ khách nhập giả, mỗi môn nhượng vu khách”, ý nói khi cùng khách vào cửa thì phải nhường người khách vào cửa trước, ấy mới là hợp quy định của lễ.

Trong “Tự hối” ghi rằng: “Tiên nhân hậu kỷ vị chi nhượng”, tức là người trước mình sau thì được gọi là nhượng (nhường).

Trong lịch sử có rất nhiều bậc anh hùng, quân tử, có thể nhẫn nhịn việc nhỏ mà làm được việc lớn. Cũng có rất nhiều người sẵn sàng từ bỏ tước vị, bổng lộc mà nhường lại chức vị của mình cho người hiền tài.

Nhường ngôi vị cho người hiền tài

Đế Nghiêu là người cung kính, giản dị và tiết kiệm. Ông đi khắp bốn phương, hết mình quan tâm đến dân chúng thiên hạ. Ông là vị Hoàng đế có đạo đức thuần khiết, ôn hòa và khoan dung.

Trong bảy mươi năm tại vị, ông luôn để ý tìm người tài đức để truyền lại ngôi vị. Vì vậy, ông công khai để tất cả mọi người đều có thể đề cử, ngay cả người có địa vị thấp kém nhưng có tài đức cao cũng được phép tiến cử.

Về sau này, có một người nghèo khổ, tên là Ngu Thuấn, là người hết mực hiếu tâm hiếu thuận với cha mẹ. Ngu Thuấn mồ côi mẹ từ sớm. Ông có một người cha hồ đồ, người mẹ kế nói lời không thành thật, người em trai ngạo mạn vô lễ, nhưng Ngu Thuấn vẫn hòa thuận ở cùng.

Đế Nghiêu gả hai người con gái của mình cho Ngu Thuấn để quan sát đức hạnh của ông. Sau ba năm bàn việc chính sự với Đế Nghiêu thì ông được truyền ngôi. Nhưng Ngu Thuấn một mực không chịu, muốn truyền tặng cho người có đức cao hơn mình. Về sau này, Ngu Thuấn mới tiếp nhận ngôi vị.

Có thể “nhẫn nhường” việc nhỏ mới làm được việc lớn

Trong “Tả truyện” viết: “Trung, đức chi chính dã; tín, đức chi cố dã; ti nhượng, đức chi cơ dã”, ý nói “trung” (trung thành, trung thực, hết lòng) là đức hạnh thuần chính. “Tín” là đức hạnh kiên trung, tin tưởng vững chắc. “Khiêm nhượng” là nền tảng, là cơ sở của đạo đức.

Hàn Tín lúc trẻ sống bần cùng. Một lần, có một kẻ vô lại chặn Hàn Tín lại và nói: “Ngươi mặc dù cao lớn, thường đeo kiếm nhưng kỳ thực cũng là kẻ nhát gan thôi.” Hắn còn ở trước mặt mọi người vũ nhục Hàn Tín rằng: “Ngươi khoác bảo kiếm làm gì? Ngươi dám sát nhân không? Có can đảm thì giết ta đi!”

Hàn Tín thầm nghĩ: “Ta giết hắn là việc quá dễ dàng, nhưng sát nhân là phải đền mạng, hơn nữa cũng là việc không đáng.” Người kia liền cười to và nói: “Ngươi không dám giết ta, vậy ngươi phải chui háng ta đi nếu không đừng hòng đi qua!” Trong tiếng cười nhạo của cả đám đông bọn họ, Hàn Tín đã thực sự chui qua háng của kẻ vô lại. Ai cũng cho rằng Hàn Tín thực sự là một kẻ nhát gan.

(Tranh minh họa Hàn Tín chịu nhục chui háng qua steemkr.com)

Sau này khi Hàn Tín đã có uy quyền, danh vọng, ông không nhớ thù xưa mà vẫn phong cho kẻ kia chức trung úy. Hàn Tín có phải là không có khả năng giết chết được kẻ vô lại kia không? Kỳ thực, Hàn Tín không phải là không thể giết chết được kẻ vô lại ấy, nhưng ông biết được rằng giết chết kẻ vô lại ấy là không có ý nghĩa gì. Hàn Tín có thể nhẫn nhịn được sự vũ nhục cực độ nhất thời ấy mà làm thành được sự nghiệp sau này.

Kỳ thực, lùi một bước, nhường nhịn một bước không chỉ là một loại trí tuệ mà còn là một loại ý chí ngoan cường. Rất nhiều lúc trong cuộc đời chúng ta có thể phát hiện ra rằng, chỉ nhẫn nhịn hay nhường người khác trong một cái chớp mắt thôi là đã có thể khiến con đường đời chật hẹp trở nên rộng lớn vô cùng.

An Hòa – trithucvn.net

Comments are closed.

Tin tức liên quan

  • 5 điều người trí tuệ cả đời không hỏi

    0
    31/01/2020
    Nói một cách chân thành, cuộc sống chưa từng dễ dàng gì, hết khó khăn này tới thử thách kia. Rất nhiều người đã tự huỷ hoại bản thân vì chìm trong phiền não. Người trí tuệ biết điều tiết cảm xúc, không dễ dàng bị những sự vật bên ngoài ảnh hưởng tới tâm trạng của mình. Họ nhìn thấu những thay đổi bãi bể nương dâu trong cõi thế gian, nội tâm luôn an nhiên thản đãng, đồng thời họ cũng có những nguyên tắc riêng.
    Xem chi tiết
  • Con người sở dĩ không hạnh phúc là bởi vì toan tính quá nhiều

    0
    24/01/2020
    Con người ta một khi thấy trong tâm buồn phiền, mệt mỏi, không hạnh phúc, thông thường đều là vì còn đang lưỡng lự giữa khăng khăng ôm giữ và buông bỏ. Trong cuộc sống luôn có những thứ đáng để chúng ta ghi nhớ nhưng cũng có một số điều chúng ta nhất định phải buông bỏ. Dũng cảm buông bỏ là một loại đại khí. Kiên trì hay buông bỏ đúng lúc là trí huệ của kiếp nhân sinh.
    Xem chi tiết
  • Vật cực tất phản: Mọi việc đều không nên quá độ

    0
    17/01/2020
    Một người khi đã thành tựu được công danh sự nghiệp đến đỉnh điểm rồi mà không hiểu quy luật vật cực tất phản, thì cuộc đời người ấy sẽ bắt đầu xoay chuyển theo hướng đối ngược lại. Nếu người ấy vẫn còn tâm tranh danh đoạt lợi thì chắc chắn sẽ gặp phải những phiền toái không đáng có.
    Xem chi tiết
  • So đo càng nặng thì mất mát càng nhiều

    0
    10/01/2020
    Rất nhiều khi chúng ta dụng tâm tính toán để bản thân không bị thiệt nhưng người bị thiệt cuối cùng lại chính là bản thân mình. Vì vậy, con người sống trên đời, có đôi khi sống mơ hồ một chút, ít so đo tính toán một chút, mở một mắt nhắm một mắt mà sống, lại có thể sống được thảnh thơi và an bình.
    Xem chi tiết
  • Trí tuệ của cổ nhân: Trên đầu ba thước có Thần linh

    0
    03/01/2020
    Trong cuộc sống, rất nhiều khi chúng ta nhìn thấy có những người làm việc tốt nhưng lại thường bị ức hiếp, trái lại một số lưu manh côn đồ làm việc ác lại không bị hiện thế báo, trên bề mặt giống như họ đang sống thoải mái vậy. Một số người cho đó là bất công, oán trách “ông trời không có mắt”, nhưng những người cao tuổi hơn, hiểu biết đạo lý nhân sinh hơn sẽ thể ngộ được rằng “báo ứng không phải không có chỉ là chưa tới thời điểm mà thôi”.
    Xem chi tiết

Tin tức mới nhất

  • KHỞI CÔNG XÂY CẦU TỪ THIỆN PHÚ HỮU (CẦU TUỆ TÂM 191) TẠI BẾN TRE

    0
    26/01/2021
    Hôm nay chủ nhật ngày 24/01, nhóm Tuệ Tâm VH thật hoan hỉ khi được cùng gia đình anh chị Kiên Nga và cộng đồng đến với bà con ấp Phú Hữu, xã Cẩm Sơn, huyện Mỏ Cày Nam, tỉnh Bến Tre để cùng nhau đặt nền móng đầu tiên cho cây cầu Tuệ Tâm thứ 191- cầu Phú Hữu.
    Xem chi tiết
  • KHÁNH THÀNH CẦU LIÊN HƯƠNG (CẦU TUỆ TÂM 181) TẠI TIỀN GIANG

    0
    24/01/2021
    Cách đây hơn 2 tháng, khi chứng kiến cây cầu được xây dựng cách đây hơn 20 năm, không có thành lan can bảo vệ 2 bên, nối 2 bờ kênh quá dài, mặt cầu trơn trượt mỗi khi mùa mưa về, làm cho các thành viên Tuệ Tâm VH không khỏi lo lắng và bất an về cuộc sống của bà con nhân dân nơi đây.
    Xem chi tiết
  • KHÁNH THÀNH CẦU ĐĂNG KHOA 1 – 2 – 3 (CẦU TUỆ TÂM 174 – 175 – 176)

    0
    18/01/2021
    Xã hội ngày càng khó khăn, áp lực cuộc sống cũng như kinh tế như đang dậm chân tại chỗ do dịch Covid bùng nổ. Nhiều người bị mất việc, nhiều công ty rơi vào tình thế tiến thoái lưỡng nan.... Hạnh phúc biết bao khi trong tình hình như hiện nay xung quanh ta vẫn luôn có những người Thầy, người Bạn và những cuốn Sách. Đó là ba báu vật trong suốt cuộc đời của một con người.
    Xem chi tiết
  • KHỞI CÔNG XÂY CẦU VIỆT PHÚ (CẦU TUỆ TÂM 190) TẠI LONG AN

    0
    17/01/2021
    Lan tỏa yêu thương, trải rộng lòng nhân ái đến thật nhiều những hoàn cảnh khó khăn, thật nhiều phận người kém may mắn là tôn chỉ mà Quỹ Thiện Nguyện Việt Phú luôn hướng tới. Không chỉ tài trợ những cây cầu được nhóm Tuệ Tâm VH kết nối, Quỹ Thiện Nguyện Việt Phú còn luôn quan tâm và chăm sóc tất cả những nhân tố liên quan đến công việc xây cầu như tặng quà cho những gia đình khó khăn, hỏi thăm những anh em trong đội thi công, tặng quà cho các em học sinh, giải đáp và tháo gỡ các thắc mắc của người dân cũng như lãnh đạo địa phương …. Bất cứ cây cầu nào Quỹ Thiện Nguyện Việt Phú tài trợ, bà con và lãnh đạo địa phương nơi đó đều thấy thật ấm lòng.
    Xem chi tiết
  • KHỞI CÔNG XÂY CẦU HIỆP ĐỨC (CẦU TUỆ TÂM 189) TẠI TIỀN GIANG

    0
    13/01/2021
    Đâu nhất thiết chúng ta có thật nhiều chúng ta mới cho đi, đâu phải chỉ người giàu, dư giả rồi mới đi giúp người khác. Tất cả chúng ta, không kể giàu nghèo, địa vị xã hội, vùng miền nào đi chăng nữa, chỉ cần chúng ta có một trái tim nồng ấm, đập nhịp đập của lương tâm biết đồng cảm, sẻ chia, đó là lúc chúng ta được thôi thúc khởi tâm từ hỷ xả từ bi. Của cho không bằng cách cho, với một tình cảm rộng lớn, sự thiết tha hết lòng thì ý nghĩa của việc làm thiện lành nhân lên trăm ngàn lần.
    Xem chi tiết