Thiền mang đến Tuệ. Tuệ sáng đưa Tâm thiện lan tỏa muôn nơi. Tuệ Tâm VH - Lan tỏa yêu thương.

Nửa đầu cuộc đời học nói, nửa sau học im lặng

Trong cuộc sống, chắc hẳn mỗi người trong số chúng ta đều từng phải nghe những lời khó nghe, hoặc giả vô tình thốt ra những điều gây tổn thương người khác. Nhà văn Hemingway từng nói: “Chúng ta mất hai năm để học nói, nhưng lại mất hơn 60 năm cuộc đời còn lại để học cách im lặng. Về sau này, khi càng nói nhiều, khoảng cách giữa con người lại càng xa cách hơn, mâu thuẫn cũng nhiều hơn.”

Ernest Hemingway. (Ảnh qua Fortune)

Cổ nhân cũng có câu: “Động không bằng tĩnh, nói nhiều vốn chẳng bằng im lặng.” Quả thực, lời nói là thứ rất dễ gây tổn thương người khác, và khi đã tạo thành vết thương đó thì rất khó lành lại như cũ. Nếu như trong giao tiếp, chúng ta chỉ chú trọng vào biểu đạt cá nhân, không nghĩ đến cảm thụ của đối phương, sẽ dễ gây hiểu lầm, bất đồng. Trong nhiều trường hợp, không nói lời nào còn tốt hơn trăm vạn lần so với nói những lời hồ ngôn lộng ngữ.

Chu Dịch viết: “Cát nhân chi từ quả, táo nhân chi từ đa”, ngụ ý là người có uy đức thì không nói nhiều, người giảo hoạt mới dùng nhiều lời để nói. Lời nói phần nào phản ánh tâm hồn của mỗi người. Lời nói ra, kỳ thực có thể nhìn thấu rất nhiều điều trong đó. Chỉ cần để tâm quan sát, có thể nhận thấy những người khác nhau sẽ nói ra những lời khác nhau.

Nói nên chậm, tâm nên thiện

Ở Lang Da, Sơn Đông, Trung Quốc có gia tộc họ Vương nổi tiếng trong lịch sử Trung Hoa. Theo thống kê, chính sử ghi chép lại, từ thời Đông Hán đến triều Minh Thanh, kéo dài đến hơn 1.700 năm, gia tộc này có tới 36 nữ tử làm hoàng hậu, 36 nam tử làm phò mã, lại có 35 người làm tể tướng. Mà gia tộc hiển hách này suốt bao đời chỉ tuân theo một giáo huấn gồm sáu chữ “Ngôn nghi mạn, tâm nghi thiện”, tức là “Nói nên chậm, tâm nên thiện”.

Chúng ta không phải là thánh nhân, nếu nói quá nhanh không suy nghĩ sẽ rất dễ mắc lỗi. Có những người, khi đối đáp thường rất nhanh, thoạt nhìn thì quả thực là có khả năng ăn nói, nhưng kỳ thực là lời nói ra không được suy xét kỹ càng, đầy những sơ hở. Những người như vậy kỳ thực sẽ không được người khác coi trọng.

Khổng Tử dạy: “Thị vu quân tử hữu tam khiên: Ngôn vị cập chi nhi ngôn vị chi táo, ngôn cập chi nhi bất ngôn vị chi ẩn, vị kiến nhan sắc nhi ngôn vị chi cổ”, tức là người quân tử thì có ba điều hổ thẹn. Chưa đến lượt nói mà đã cất lời hấp tấp, mạo phạm người khác rồi. Đến lúc nói mà lại im lặng, thì chính là lấp liếm. Không nhìn xét đến tâm trạng người khác, không quản sự rối ren của tình huống mà đã phán xét, thì có thể còn phạm sai lầm lớn hơn.

Không nên dễ dàng đánh giá người hay sự việc

Thời đại Internet ngày này giúp chúng ta nắm bắt các nguồn thông tin nhanh hơn sớm hơn, cảm giác chỉ trong nháy mắt mà có thể biết được chuyện gì đang xảy ra trên toàn thế giới, biết được bạn bè chúng ta mỗi giờ mỗi phút đều đang làm gì, toàn bộ được phản ánh hết trên báo chí và các mạng xã hội. Nhưng cũng theo vòng xoáy gấp gáp ấy, chúng ta không còn có đủ thời gian để tìm hiểu xem đâu là thông tin thật, đâu là thông tin giả, cứ bị cuốn vào đó mà bình luận điều này, phán xét điều khác.

Có một câu như thế này: “Những gì trên bề mặt bạn nhìn thấy chưa chắc hẳn đã đúng, bởi vì chân lý thường ẩn giấu rất sâu.” Khi bạn nhìn thấy một vấn đề gì đó, có thể chỉ như thầy bói xem từng bộ phận của con voi, nhìn thấy cái tai, cái chân, hay cái vòi voi… thông qua nguồn thông tin hữu hạn mình tiếp cận được, chứ không hoàn toàn nhìn thấu hết mọi mặt của nó. Những điều nhìn thấy đó, sẽ khiến bản thân trong lúc vội vàng chưa suy xét hết mà đặt ra một “định nghĩa” riêng, không giống nhau. Định nghĩa đó, có thể hoàn toàn sai khác với thực tế, và vô hình trung bạn lại gây ra lỗi lầm lớn.

Với những người chúng ta không thực sự hiểu về họ, tốt nhất là hãy giữ sự tôn trọng và điềm tĩnh, không tùy tiện phát ngôn. Có nhiều người thể hiện ra bề mặt hết sức lạc quan, không câu nệ tiểu tiết, nhưng kỳ thực họ lại có những “nỗi đau” chí mạng mà không muốn ai chạm tới. Hãy cẩn trọng khi nhắc tới chuyện riêng tư của bất kỳ ai, mỗi người đều có một vết thương lòng, và khi bị khơi gợi lại, có thể mang đến sự tổn thương khó vãn hồi. Đây cũng là nguyên nhân lại sao những người có tu dưỡng thường không tiết lộ bí mật của mình cho người khác.

Nói nhiều cũng là một loại bệnh, nên học cách im lặng

Tăng Quốc Phiên từng nói rằng, nói nhiều là điều đại ác trong kiếp nhân sinh. Tăng Quốc Phiên đã dành rất nhiều tâm sức trong cuộc sống của mình để cố gắng hạn chế “bệnh nói nhiều”. Ông cũng coi đây là một phần quan trọng trong giáo huấn gia đình, trong việc giáo dục hậu nhân.

Có một câu chuyện kể về nhà văn vĩ đại người Mỹ Mark Twain. Mark Twain nghe bài thuyết giảng của mục sư tại nhà thờ. Ban đầu, ông rất cảm động trước bài diễn văn, còn dự định sẽ lấy một khoản tiền lớn để quyên tặng nhà thờ. Nhưng sau vài phút, vị mục sư vẫn tiếp tục nói, còn Mark Twain cảm thấy bắt đầu nhàm chán, và quyết định giảm số tiền này xuống một nửa. Sau 10 phút, khi vị mục sư trên bục vẫn đang huyên thuyên không ngừng, Mark Twain cảm thấy không chịu nổi nữa, ông quyết định sẽ không quyên tặng tiền nữa. Trong tâm lý, hiện tượng này gọi là “hiệu ứng quá giới hạn”, nghĩa là khi bị kích thích quá nhiều, quá mạnh và thời gian tác dụng quá lâu sẽ dẫn đến tâm lý cực kỳ khó chịu và phản tác dụng.

Nửa đầu cuộc đời học nói, nửa sau học im lặng
Mark Twain. (Ảnh qua npr.org)

Bệnh là từ miệng mà vào, họa là từ lời mà rước lấy. Mỗi người đều nên chịu trách nhiệm về những gì họ đã nói. Có những lời, người nói vô tâm, nhưng người nghe lại hữu ý. Nói mà không suy nghĩ kỹ, có thể mang đến hậu quả khôn lường, thậm chí khiến bản thân có thêm bao nhiêu kẻ thù mà chẳng hay biết.

Nhà triết học vĩ đại Socrates từng giảng về đạo lý “ba cái sàng”. Socrates nói: “Khi bạn muốn nói với ai đó một chuyện, ít nhất hãy dùng ba cái sàng để lọc. Cái thứ nhất gọi là sàng chân thực, cái thứ hai là sàng thiện ý và cái thứ ba là hữu ích, chính là điều chúng ta muốn nói có quan trọng hay không?”

Nếu như mỗi chúng ta đều có thể nghĩ đến “ba cái sàng” của Socrates khi muốn nhận định hay tranh biện gì đó, chúng ta sẽ có thể tránh được việc nói ra những lời vô nghĩa, đắc tội với người khác, đồng thời cũng thực sự cải thiện được “bệnh nói nhiều” của bản thân.

An Hòa

Comments are closed.

Tin tức liên quan

  • 5 điều người trí tuệ cả đời không hỏi

    0
    31/01/2020
    Nói một cách chân thành, cuộc sống chưa từng dễ dàng gì, hết khó khăn này tới thử thách kia. Rất nhiều người đã tự huỷ hoại bản thân vì chìm trong phiền não. Người trí tuệ biết điều tiết cảm xúc, không dễ dàng bị những sự vật bên ngoài ảnh hưởng tới tâm trạng của mình. Họ nhìn thấu những thay đổi bãi bể nương dâu trong cõi thế gian, nội tâm luôn an nhiên thản đãng, đồng thời họ cũng có những nguyên tắc riêng.
    Xem chi tiết
  • Con người sở dĩ không hạnh phúc là bởi vì toan tính quá nhiều

    0
    24/01/2020
    Con người ta một khi thấy trong tâm buồn phiền, mệt mỏi, không hạnh phúc, thông thường đều là vì còn đang lưỡng lự giữa khăng khăng ôm giữ và buông bỏ. Trong cuộc sống luôn có những thứ đáng để chúng ta ghi nhớ nhưng cũng có một số điều chúng ta nhất định phải buông bỏ. Dũng cảm buông bỏ là một loại đại khí. Kiên trì hay buông bỏ đúng lúc là trí huệ của kiếp nhân sinh.
    Xem chi tiết
  • Vật cực tất phản: Mọi việc đều không nên quá độ

    0
    17/01/2020
    Một người khi đã thành tựu được công danh sự nghiệp đến đỉnh điểm rồi mà không hiểu quy luật vật cực tất phản, thì cuộc đời người ấy sẽ bắt đầu xoay chuyển theo hướng đối ngược lại. Nếu người ấy vẫn còn tâm tranh danh đoạt lợi thì chắc chắn sẽ gặp phải những phiền toái không đáng có.
    Xem chi tiết
  • So đo càng nặng thì mất mát càng nhiều

    0
    10/01/2020
    Rất nhiều khi chúng ta dụng tâm tính toán để bản thân không bị thiệt nhưng người bị thiệt cuối cùng lại chính là bản thân mình. Vì vậy, con người sống trên đời, có đôi khi sống mơ hồ một chút, ít so đo tính toán một chút, mở một mắt nhắm một mắt mà sống, lại có thể sống được thảnh thơi và an bình.
    Xem chi tiết
  • Trí tuệ của cổ nhân: Trên đầu ba thước có Thần linh

    0
    03/01/2020
    Trong cuộc sống, rất nhiều khi chúng ta nhìn thấy có những người làm việc tốt nhưng lại thường bị ức hiếp, trái lại một số lưu manh côn đồ làm việc ác lại không bị hiện thế báo, trên bề mặt giống như họ đang sống thoải mái vậy. Một số người cho đó là bất công, oán trách “ông trời không có mắt”, nhưng những người cao tuổi hơn, hiểu biết đạo lý nhân sinh hơn sẽ thể ngộ được rằng “báo ứng không phải không có chỉ là chưa tới thời điểm mà thôi”.
    Xem chi tiết

Tin tức mới nhất

  • KHÁNH THÀNH CẦU ĐĂNG KHOA 1 – 2 – 3 (CẦU TUỆ TÂM 174 – 175 – 176)

    0
    18/01/2021
    Xã hội ngày càng khó khăn, áp lực cuộc sống cũng như kinh tế như đang dậm chân tại chỗ do dịch Covid bùng nổ. Nhiều người bị mất việc, nhiều công ty rơi vào tình thế tiến thoái lưỡng nan.... Hạnh phúc biết bao khi trong tình hình như hiện nay xung quanh ta vẫn luôn có những người Thầy, người Bạn và những cuốn Sách. Đó là ba báu vật trong suốt cuộc đời của một con người.
    Xem chi tiết
  • KHỞI CÔNG XÂY CẦU VIỆT PHÚ (CẦU TUỆ TÂM 190) TẠI LONG AN

    0
    17/01/2021
    Lan tỏa yêu thương, trải rộng lòng nhân ái đến thật nhiều những hoàn cảnh khó khăn, thật nhiều phận người kém may mắn là tôn chỉ mà Quỹ Thiện Nguyện Việt Phú luôn hướng tới. Không chỉ tài trợ những cây cầu được nhóm Tuệ Tâm VH kết nối, Quỹ Thiện Nguyện Việt Phú còn luôn quan tâm và chăm sóc tất cả những nhân tố liên quan đến công việc xây cầu như tặng quà cho những gia đình khó khăn, hỏi thăm những anh em trong đội thi công, tặng quà cho các em học sinh, giải đáp và tháo gỡ các thắc mắc của người dân cũng như lãnh đạo địa phương …. Bất cứ cây cầu nào Quỹ Thiện Nguyện Việt Phú tài trợ, bà con và lãnh đạo địa phương nơi đó đều thấy thật ấm lòng.
    Xem chi tiết
  • KHỞI CÔNG XÂY CẦU HIỆP ĐỨC (CẦU TUỆ TÂM 189) TẠI TIỀN GIANG

    0
    13/01/2021
    Đâu nhất thiết chúng ta có thật nhiều chúng ta mới cho đi, đâu phải chỉ người giàu, dư giả rồi mới đi giúp người khác. Tất cả chúng ta, không kể giàu nghèo, địa vị xã hội, vùng miền nào đi chăng nữa, chỉ cần chúng ta có một trái tim nồng ấm, đập nhịp đập của lương tâm biết đồng cảm, sẻ chia, đó là lúc chúng ta được thôi thúc khởi tâm từ hỷ xả từ bi. Của cho không bằng cách cho, với một tình cảm rộng lớn, sự thiết tha hết lòng thì ý nghĩa của việc làm thiện lành nhân lên trăm ngàn lần.
    Xem chi tiết
  • KHỞI CÔNG XÂY CẦU TÂN AN (CẦU TUỆ TÂM 188) TẠI LONG AN

    0
    11/01/2021
    Bên cạnh lòng biết ơn, tình yêu thương thì lòng trắc ẩn của mỗi người trong chúng ta là những duyên lành, những chủng tử thiện giúp chúng ta sống một kiếp người đầy ý nghĩa và đáng sống. Vì sâu thẳm bên trong mỗi người lòng trắc ẩn luôn là những mầm thiện lành nhờ những nhân duyên mà trổ hoa, kết trái. Trong hành trình kết nối, lan tỏa yêu thương, nhóm Tuệ Tâm VH có cơ hội được gặp, được làm việc, được đồng hành cùng những bông hoa của lòng biết ơn, của tình yêu thương, của lòng trắc ẩn. Những bông hoa đẹp thi nhau đua nở trên mảnh đất lan tỏa yêu thương.
    Xem chi tiết
  • KHỞI CÔNG XÂY CẦU TỪ THIỆN THÔNG KIM (CẦU TUỆ TÂM 187) TẠI LONG AN

    0
    11/01/2021
    Cuộc sống là một cuộc hành trình hoàn thiện bản thân, học tập trau dồi, vượt qua những chông gai, thử thách. Để từ đó con người ta trưởng thành hơn, vững vàng hơn. Không chỉ dừng lại sự tiến bộ của chính mình, mà nâng cao một bước nữa là mở rộng lòng bác ái, yêu thương. Biết trân quý cuộc sống, biết yêu thương những người xung quanh, biết sẻ chia những cảnh đời cần giúp đỡ. Từ đó cuộc sống sẽ nở hoa với tất cả mọi người, cộng đồng thêm tươi mới, xã hội thêm thăng hoa.
    Xem chi tiết