Thiền mang đến Tuệ. Tuệ sáng đưa Tâm thiện lan tỏa muôn nơi. Tuệ Tâm VH - Lan tỏa yêu thương.

Ăn chay có phạm tội sát sinh không và Cỏ cây có linh hồn không?

ĂN CHAYPHẠM TỘI SÁT SINH KHÔNG &
CỎ CÂY CÓ LINH HỒN KHÔNG
(Tâm Diệu)

anchayraudauLời Ban Biên Tập: Hiện nay vẫn còn có một số người tin rằng những người ăn chay vẫn phạm vào giới sát và họ còn cho rằng cây cỏ cũng có linh hồn nên (họ cho rằng) việc không ăn chay của họ là hoàn toàn hợp lýChúng tôi tôn trọng ý kiến của họ và cũng xin giới thiệu bài viết dưới đây của tác giả Tâm Diệu. Bài viết, tuy có tính cách giải trình hai vấn đề nhưng không có ý thuyết phục những người đang ăn mặn chuyển đổi qua chế độ ăn chay vì đó là điều không cần thiết nữa. Bây giờ ai cũng rõ ăn chay có nhiều lợi ích hơn ăn mặn, nhất là trong bối cảnh công nghiệp chăn nuôi gia súc với nhiều hoá chất độc hại, gây ô nhiễm môi trường, làm cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên và nguy hiểm đến con người.(xem báo chí nói về cơn sốt hoá chất tạo thêm thịt nạc, gia tăng trọng lượng). 

1

Trước hết cần định nghĩa rõ ràng ăn chay là gì và sát sinh là gì? Ăn chay, theo các nhà dinh dưỡng học định nghĩa là một chế độ dinh dưỡng mà thực phẩm được lấy từ các nguồn thực vật bao gồm rau đậu qủa củ và ngũ cốc; còn sát sinh là giết hại sự sống hay nói một cách khác, sát sinh là hành động của một con người làm đoạn sự sống của một chúng sanh khác. Trong nhà Phật chúng sinh được phân chia làm hai loại: (1) chúng sinh hữu tình là các loài có tình thức, có hệ thần kinh, biết cử động, biết đi, biết bò, biết bay, biết lội, nói chung là tất cả động vật có sinh mạng, bao gồm cả con người, (2) chúng sinh vô tình là những sinh vật không nằm trong các loài chúng sinh hữu tình như đất đá, cỏ cây. Cỏ, cây là sinh vật sống nhưng không được xếp vào hàng chúng sinh hữu tình vì chúng không có giác quan, không có hệ thần kinh, không có biểu hiện của ngũ ấm, không có cảm xúc, tư tưởng, hành nghiệp…Vì thế, nếu ăn các loài chúng sinh hữu tình được gọi là ăn mặn (xuất xứ từ chữ “mạng” sống) và nếu ăn các loài chúng sinh vô tình được gọi là ăn chay.

Sát sinhđoạn diệt sự sống của chúng sinh. Chúng sinh ở đây bao gồm cả hai loại như đã nói trên và theo như kinh Phật thì mọi chúng sinh đều bình đẳng, như vậy không phải chỉ có những người giết mổ thịt hoặc đánh cá mới là phạm giới sát sinh mà những người giết hại cây cỏ hoa mầu cũng vậy….Điều này không sai, nhưng cỏ cây là sinh thể sơ đẳng nhất, không có hệ thần kinh và có cấp độ tiến hoá thấp hơn rất nhiều so với động vật, khi bị cắt chúng không có cảm giác đau, có chảy mủ nhưng sau đó lại lành và tiếp tục nảy nhánh mới, hoàn toàn không sinh khởi phản ứng của tâm thức chống trả hay oán thù; còn động vật khi đau đớn biết rên la, khi sợ hãi biết chạy trốn, khi bị giết có những sinh khởi phản ứng của tâm thức, oán thù với đối tượng giết chúng. Một động vật, khi bị giết chết là chấm dứt sinh mạng, không nảy mầm hay nảy cành non như loài thảo mộc. Loài thảo mộc có nhị đực và nhị cái ở trên cùng một cái hoa hay trên cùng một thân cây, nhờ ong bướm hay gió thổi mà nhị đực rơi vào nhị cái, kết thành trái và hột để di truyền giống. Loài động vật thì con đực và con cái là hai thân thể, hai sinh mạng khác nhau, chúng có tình thức và lòng dục nên tìm đến nhau luyến ái và giao phối, để truyền giống.

Đạo lý cơ bản của người Phật tử là 5 giới cấm, trong đó có dạy là không sát sinh. Đối với cỏ cây cũng là chúng sinh, nhưng là chúng sinh vô tình, khác với con người và các loài động vật khác (chúng sinh vô tình). Người Phật tử tu, cái chính là không sát hại các loài hữu tình, còn nếu ở cấp độ tu chứng cao hơn thì không sát hại cả các loài vô tình. Tuy nhiên, mục đích chính của việc không sát sinh là để gieo trồng hạt giống từ bi và phát triển tâm từ bi đến với muôn loài chúng sinh từ gần đến xa, từ lớn đến nhỏ.

Tưởng cũng nên bàn thêm ở đây, chúng ta đang sống trong thế giới nhị nguyên “tương đối”, luôn có sự phân biệt đối đãi, tốt và xấu, sướng và khổ.. Ở thế giới tương đối này, chắc chắn mọi người đều cho rằng mạng sống của nhà bác học Einstein quý giá hơn mạng sống của một con chuột rất nhiều… Tương tự, việc giết một con bò phải được xem là một hành động sát sanh lớn hơn việc cắt một cành hoa hay ngọn cỏ vì con bò có hệ thần kinh, biết cảm giác đau đớn. Nhờ sống trong thế giới tương đối này, chúng ta mới biết con ngườigiá trị vô cùng về sự hiểu biết, trí thông minh và có tâm phân biệt mà các loài động vật khác không có. Cũng vì thế mà chúng ta mới không tin tưởng rằng mọi vật đều phải được nuôi sống bằng sinh mệnh của một loài nào đó. Ngược lại với thế giới “tương đối” mà chúng ta đương sống là thế giới “tuyệt đối”, nơi đó hoàn toàn bình đẳng, không có sự phân biệt giữa thấp và cao, giữa tốt và xấu hay giữa hữu tình và vô tình chúng sinh. Ở đó, chúng ta không còn quan niệm hay ý tưởng cho rằng việc giết đi sinh mạng của một con bò là ác hơn việc cắt đi một nhánh hoa. Đây là thế giới của những người đã có trình độ tu chứng, đã tiến hoá cao. Cũng như chuyện Tuệ Trung Thượng sĩ ăn mặn, không ăn chay, vì ngài là người đã giác ngộ, tâm không còn phân biệt, không còn vướng mắc, chấp trước vào chuyện ăn uống. Ăn chay hay ăn mặn đối với ngài chỉ là để nuôi thân và hành đạo.

Nói về sát sinh, còn một khía cạnh khác, đó là còn tùy thuộc vào tâm ý của chúng ta vào giây phút chúng ta lấy đi sinh mạng của sinh vật khác. Chính sát na đó quyết định rằng hành động đó có phải là phạm giới sát hay phạm đến một sự sai lầm về đạo đức không. Trong giới không sát sanh của người xuất gia, Đức Phật có đề cập đến các vi sinh vật, nhưng nếu có phạm đến chúng thì chỉ là tội nhẹ chứ không phải là trọng tội. Ngày xưa khi Phật còn tại thế, có một Tỳ kheo đi qua một cánh đồng khô, trời nóng khát nước, gặp vũng nước thấy có nhiều vi sinh vật nên không dám uống. Tỳ kheo ấy đến bạch với Đức Phật: Bạch Thế Tôn, con rất khát nước, con dùng thiên nhãn thấy vũng nước bên đường có vô số vi trùng nên không uống được. Phật bảo: Sao ông không dùng nhục nhãn (mắt thường) mà nhìn?

Câu chuyện cho thấy “tác ý” trong hành động mới là điều quan trọng. Nếu nhìn trong nước bằng con mắt thường sẽ không thấy những vi sinh vật và cứ tự nhiên uống thì sẽ không tạo nghiệp vì không tác ýTương tự, khi uống thuốc trụ sinh diệt vi trùng hay vi khuẩn trong cơ thể để trị bệnh cũng thế.

2

Bàn về cỏ cây cũng có linh hồn thần thức thì có một số ít người nói kinh Phật dạy rằng “mười phương cây cỏ cũng đều là hữu tình, cùng với người không khác. Cỏ cây chết làm người, người chết trở lại làm cỏ cây.” Và họ còn viện dẫn nghiên cứu khoa học cho biết cây cỏ cũng có linh hồn tình thức (*). Điều này không đúng vì như phần thứ nhất chúng tôi đã trình bày, cỏ cây là sinh vật sống nhưng không được (Phật Giáo) xếp vào hàng chúng sinh hữu tình vì chúng không có giác quan, không có hệ thần kinh, không có biểu hiện của ngũ ấm, không có cảm xúc, tư tưởng, hành nghiệp. Trong kinh Lăng Nghiêm Đức Phật dạy rằng: “Người tu thiền định, khi hành ấm hết, tướng sanh diệt đã diệt, chơn tâm tịch diệt chưa hiện bày, lúc bấy giờ thấy thức ấm biến khắp tất cả, rồi sanh tâm chấp: “Mười phương cây cỏ cũng đều là hữu tình, cùng với người không khác. Cỏ cây chết làm người, người chết trở lại làm cỏ cây”. Vì mê mờ tánh Bồ Đề, mất chánh kiến, nên sẽ làm bè bạn với hai chúng ngoại đạo Bà Tra và Tán Ni, chấp tất cả vạn vật đều có tri giác (biết).” (Phật Học Phổ Thông Khóa thứ 6-7, Đại Cương Kinh Lăng Nghiêm, Hòa Thương Thiện Hoa, Phật Học Viện Quốc Tế tái xuất bản năm 1987, Bài thứ 16: Mười Món Ma Về Thức Ấm, phân đoạn 4, chấp cỏ cây cũng đều biết, trang 252). 

Bản dịch Kinh Lăng Nghiêm do Hòa Thượng Thích duy Lực dịch như sau:

Người tu thiền định, khi dứt được Hành Ấm, sanh diệt đã diệt, mà nơi tinh diệu của tịch diệt chưa được viên thông, nếu ở nơi sở tri, kiến lập tri giải, cho các loài cây cỏ mười phương đều gọi là hữu tình, với người chẳng khác ; cây cỏ làm người, người chết rồi lại thành cây cỏ, cho đến loài vô tình đều có sự giác tri, hữu tình vô tình chẳng có phân biệt, sanh tâm thù thắng, thì bị đọa vào cái chấp “Tri vô tri”, làm bạn với hai thứ ngoại đạo Bà Tra và Tiện Ni, chấp tất cả đều có sự giác tri, mê lầm tánh Bồ Đề, lạc mất tri kiến Phật. Ấy gọi là lập cái tâm viên tri, thành cái quả hư vọng, trái xa viên thông, ngược đạo Niết Bàn, thành giống Điên Đảo Tri thứ tư.” (Kinh Lăng Nghiêm, Từ ân Thiền đường xuất bản tại Hoa Kỳ, trang 253).

Ngoài ra, bản dịch của cụ Tâm Minh Lê Đình Thám cũng tương tự.

Như thế, trên đây đã trả lời rõ ràng về cây cỏ, cũng đồng thời trả lời luôn về một câu hát của nhạc sĩ họ Trịnh được một vị thầy lập lại nhiều lần “làm sao em biết bia đá không đau?“. Bia đá không biết đau vì chúng là vô tình chúng sinh, là vô tri giác.

Tâm Diệu

Chú thích:

(*) Ingo Swann, môt nhà Sinh Thực Vật (Biologist ) viết trong quyển ‘’ The Real Story-Chuyện Có Thật’’, Quyển sách được xuất bản ngày 15-11-1998, trong đó có đoạn: “Sự nghiên cứu của Backster khởi đầu chỉ là môt khám phá hầu như tình cờ vào năm 1996 là thực vật có khả năng tri giácđáp ứng tự nhiên những cảm xúc của con người…Những cây cỏ của bạn, biết là bạn đang nghĩ gì.” (His reseach started with the 1996 almost accidental rediscovery, plants are sentient and respond to the spontaneous emotions of relevant humans… Your plants know what you are thinking ).

Comments are closed.

Tin tức liên quan

  • 5 điều người trí tuệ cả đời không hỏi

    0
    31/01/2020
    Nói một cách chân thành, cuộc sống chưa từng dễ dàng gì, hết khó khăn này tới thử thách kia. Rất nhiều người đã tự huỷ hoại bản thân vì chìm trong phiền não. Người trí tuệ biết điều tiết cảm xúc, không dễ dàng bị những sự vật bên ngoài ảnh hưởng tới tâm trạng của mình. Họ nhìn thấu những thay đổi bãi bể nương dâu trong cõi thế gian, nội tâm luôn an nhiên thản đãng, đồng thời họ cũng có những nguyên tắc riêng.
    Xem chi tiết
  • Con người sở dĩ không hạnh phúc là bởi vì toan tính quá nhiều

    0
    24/01/2020
    Con người ta một khi thấy trong tâm buồn phiền, mệt mỏi, không hạnh phúc, thông thường đều là vì còn đang lưỡng lự giữa khăng khăng ôm giữ và buông bỏ. Trong cuộc sống luôn có những thứ đáng để chúng ta ghi nhớ nhưng cũng có một số điều chúng ta nhất định phải buông bỏ. Dũng cảm buông bỏ là một loại đại khí. Kiên trì hay buông bỏ đúng lúc là trí huệ của kiếp nhân sinh.
    Xem chi tiết
  • Vật cực tất phản: Mọi việc đều không nên quá độ

    0
    17/01/2020
    Một người khi đã thành tựu được công danh sự nghiệp đến đỉnh điểm rồi mà không hiểu quy luật vật cực tất phản, thì cuộc đời người ấy sẽ bắt đầu xoay chuyển theo hướng đối ngược lại. Nếu người ấy vẫn còn tâm tranh danh đoạt lợi thì chắc chắn sẽ gặp phải những phiền toái không đáng có.
    Xem chi tiết
  • So đo càng nặng thì mất mát càng nhiều

    0
    10/01/2020
    Rất nhiều khi chúng ta dụng tâm tính toán để bản thân không bị thiệt nhưng người bị thiệt cuối cùng lại chính là bản thân mình. Vì vậy, con người sống trên đời, có đôi khi sống mơ hồ một chút, ít so đo tính toán một chút, mở một mắt nhắm một mắt mà sống, lại có thể sống được thảnh thơi và an bình.
    Xem chi tiết
  • Trí tuệ của cổ nhân: Trên đầu ba thước có Thần linh

    0
    03/01/2020
    Trong cuộc sống, rất nhiều khi chúng ta nhìn thấy có những người làm việc tốt nhưng lại thường bị ức hiếp, trái lại một số lưu manh côn đồ làm việc ác lại không bị hiện thế báo, trên bề mặt giống như họ đang sống thoải mái vậy. Một số người cho đó là bất công, oán trách “ông trời không có mắt”, nhưng những người cao tuổi hơn, hiểu biết đạo lý nhân sinh hơn sẽ thể ngộ được rằng “báo ứng không phải không có chỉ là chưa tới thời điểm mà thôi”.
    Xem chi tiết

Tin tức mới nhất

  • KHÁNH THÀNH CẦU ĐĂNG KHOA 1 – 2 – 3 (CẦU TUỆ TÂM 174 – 175 – 176)

    0
    18/01/2021
    Xã hội ngày càng khó khăn, áp lực cuộc sống cũng như kinh tế như đang dậm chân tại chỗ do dịch Covid bùng nổ. Nhiều người bị mất việc, nhiều công ty rơi vào tình thế tiến thoái lưỡng nan.... Hạnh phúc biết bao khi trong tình hình như hiện nay xung quanh ta vẫn luôn có những người Thầy, người Bạn và những cuốn Sách. Đó là ba báu vật trong suốt cuộc đời của một con người.
    Xem chi tiết
  • KHỞI CÔNG XÂY CẦU VIỆT PHÚ (CẦU TUỆ TÂM 190) TẠI LONG AN

    0
    17/01/2021
    Lan tỏa yêu thương, trải rộng lòng nhân ái đến thật nhiều những hoàn cảnh khó khăn, thật nhiều phận người kém may mắn là tôn chỉ mà Quỹ Thiện Nguyện Việt Phú luôn hướng tới. Không chỉ tài trợ những cây cầu được nhóm Tuệ Tâm VH kết nối, Quỹ Thiện Nguyện Việt Phú còn luôn quan tâm và chăm sóc tất cả những nhân tố liên quan đến công việc xây cầu như tặng quà cho những gia đình khó khăn, hỏi thăm những anh em trong đội thi công, tặng quà cho các em học sinh, giải đáp và tháo gỡ các thắc mắc của người dân cũng như lãnh đạo địa phương …. Bất cứ cây cầu nào Quỹ Thiện Nguyện Việt Phú tài trợ, bà con và lãnh đạo địa phương nơi đó đều thấy thật ấm lòng.
    Xem chi tiết
  • KHỞI CÔNG XÂY CẦU HIỆP ĐỨC (CẦU TUỆ TÂM 189) TẠI TIỀN GIANG

    0
    13/01/2021
    Đâu nhất thiết chúng ta có thật nhiều chúng ta mới cho đi, đâu phải chỉ người giàu, dư giả rồi mới đi giúp người khác. Tất cả chúng ta, không kể giàu nghèo, địa vị xã hội, vùng miền nào đi chăng nữa, chỉ cần chúng ta có một trái tim nồng ấm, đập nhịp đập của lương tâm biết đồng cảm, sẻ chia, đó là lúc chúng ta được thôi thúc khởi tâm từ hỷ xả từ bi. Của cho không bằng cách cho, với một tình cảm rộng lớn, sự thiết tha hết lòng thì ý nghĩa của việc làm thiện lành nhân lên trăm ngàn lần.
    Xem chi tiết
  • KHỞI CÔNG XÂY CẦU TÂN AN (CẦU TUỆ TÂM 188) TẠI LONG AN

    0
    11/01/2021
    Bên cạnh lòng biết ơn, tình yêu thương thì lòng trắc ẩn của mỗi người trong chúng ta là những duyên lành, những chủng tử thiện giúp chúng ta sống một kiếp người đầy ý nghĩa và đáng sống. Vì sâu thẳm bên trong mỗi người lòng trắc ẩn luôn là những mầm thiện lành nhờ những nhân duyên mà trổ hoa, kết trái. Trong hành trình kết nối, lan tỏa yêu thương, nhóm Tuệ Tâm VH có cơ hội được gặp, được làm việc, được đồng hành cùng những bông hoa của lòng biết ơn, của tình yêu thương, của lòng trắc ẩn. Những bông hoa đẹp thi nhau đua nở trên mảnh đất lan tỏa yêu thương.
    Xem chi tiết
  • KHỞI CÔNG XÂY CẦU TỪ THIỆN THÔNG KIM (CẦU TUỆ TÂM 187) TẠI LONG AN

    0
    11/01/2021
    Cuộc sống là một cuộc hành trình hoàn thiện bản thân, học tập trau dồi, vượt qua những chông gai, thử thách. Để từ đó con người ta trưởng thành hơn, vững vàng hơn. Không chỉ dừng lại sự tiến bộ của chính mình, mà nâng cao một bước nữa là mở rộng lòng bác ái, yêu thương. Biết trân quý cuộc sống, biết yêu thương những người xung quanh, biết sẻ chia những cảnh đời cần giúp đỡ. Từ đó cuộc sống sẽ nở hoa với tất cả mọi người, cộng đồng thêm tươi mới, xã hội thêm thăng hoa.
    Xem chi tiết